Co to jest FOREX?
FOREX to jeden z największych i najbardziej płynnych rynków finansowych na świecie. Według autorytatywnego badania prowadzonego co trzy lata przez Bank Rozliczeń Międzynarodowych w Bazylei, dzienne obroty na tym rynku w kwietniu 2007 r. przekraczały 3,2 biliona USD, a istnieją dowody na to, że rynek ten stale się powiększa. Udział transakcji spot stanowi około jednej trzeciej wszystkich transakcji zawieranych na rynku FOREX.
Transakcje FOREX są łatwe do zrozumienia w momencie, kiedy uświadomimy sobie, że waluta jest w rzeczywistości towarem, którego wartość w stosunku do innych walut, a także innych aktywów, jak złoto lub ropa naftowa, może ulegać zmianom.
Co to są transakcje walutowe?
W ramach transakcji FOREX jedną walutę wymienia się na inną. Kurs odzwierciedla stosunek wartości jednej waluty do wartości drugiej. Zazwyczaj waluty oznaczane są trzyliterowym kodem „Swift”. Na przykład, EUR = euro, USD = dolar amerykański, CHF = frank szwajcarski itd. Pełną listę kodów można znaleźć tutaj. Kurs EUR/USD w wysokości 1,5000 oznacza, że jedno euro kosztuje 1,5 dolara.
Czasami EUR/USD określane jest jako para walutowa. Kurs można odwrócić. Tak więc, kurs EUR/USD w wysokości 1,5000 to to samo, co kurs USD/EUR w wysokości 0,6666. Inaczej mówiąc, 1 dolar kosztuje 0,6666 euro. Umownie na rynku większość walut bywa wyceniana w stosunku do dolara, chociaż występują tu istotne wyjątki, jak np. w przypadku wspomnianej wcześniej pary walutowej EUR/USD, GBP/USD (funt szterling) oraz AUD/USD (dolar australijski). Nie jest to aż tak bardzo skomplikowane, jakby się wydawało.
Systemy kursów walutowych
Istnieją w zasadzie dwa rodzaje systemów kursowy
System kursów zmiennych :
W systemie kursów zmiennych wartość waluty może kształtować się swobodnie pod wpływem czynników rynkowych.
System kursów stałych :
W systemie kursów stałych wartość waluty nie może kształtować się swobodnie. Jest ona natomiast ustalana w stosunku do określonej waluty, np. USD, po konkretnym kursie, albo w stosunku do koszyka walut. W systemie kursów stałych lokalny bank centralny wykorzystuje swoje rezerwy dewizowe w celu zapobiegania zmianom kursu.
Czynniki wpływające na kształtowanie się kursów
Istnieje wiele czynników wyznaczających swobodnie kształtującą się wartość waluty na rynku, od wielkości obrotów w handlu międzynarodowym, poprzez warunki gospodarczo-polityczne, wysokość stóp procentowych, do krótkookresowych wahań podaży i popytu. W przeciwieństwie do wielu innych aktywów, FOREX podlega zasadom czysto rynkowym, a kursy swobodnie rosną i spadają.
Rynek OTC (pozagiełdowy)
FOREX to w przeważającej mierze rynek pozagiełdowy (OTC). Większość transakcji odbywa się poza jedną regulowaną giełdą. Jest to jedna z głównych przyczyn powodujących, że pomimo swoich gigantycznych rozmiarów, rynek walutowy był zbyt trudny dla wielu inwestorów. Jednakże dzięki nowoczesnej technologii udało się uzyskać przejrzystość i otworzyć rynek walutowy dla nowej generacji uczestników. Rynek walutowy funkcjonuje praktycznie przez całą dobę, 7 dni w tygodniu i w coraz większym stopniu transakcji dokonuje się elektronicznie.
Uczestnicy rynku walutowego
Istnieje wieleróżnych typów uczestników rynku walutowego, którzy często oczekują diametralnie różnych wyników dokonywanych przez siebie transakcji. Dlatego też, chociaż czasami FOREX określany jest mianem gry o sumie zerowej – teoretycznie zysk jednego inwestora równa się stracie innego – istnieje wiele możliwości zarobienia na nim pieniędzy. FOREX można sobie wyobrazić jako ciasto, którym każdy może się pożywić.
W przeszłości głównymi uczestnikami gry na rynku walutowym były banki. W dalszym ciągu pozostają one największymi graczami pod względem udziału w rynku, ale przejrzystość sprawiła, iż rynek walutowy zdemokratyzował się. Obecnie, praktycznie każdy ma dostęp do cen notowanych na rynku międzybankowym.
Banki w dalszym ciągu pozostają głównymi uczestnikami rynku walutowego, ale w ciągu ostatniej dekady pojawił się nowy typ podmiotów wpływających na kształtowanie się sytuacji na tym rynku, jak fundusze hedgingowe i doradcy na rynkach towarowych (commodity trading advisors), w skrócie CTA.
Banki centralne również odgrywają ważną rolę na rynku walutowym, a międzynarodowe korporacje wykazują naturalne zainteresowanie transakcjami na tym rynku w związku z ponoszonym przez siebie ryzykiem kursowym.
W ciągu ostatniej dekady nastąpił dynamiczny rozwój detalicznego rynku walutowego i chociaż trudno jest dotrzeć do dokładnych danych uważa się, że sektor ten stanowi co najmniej 20% całego rynku FOREX.
Walutowe transakcje spot a transakcje terminowe futures
Chociaż większość transakcji walutowych dokonywana jest na rynku pozagiełdowym, funkcjonuje również dynamiczny rynek kontraktów terminowych futures. Wartość dziennych obrotów na giełdzie towarowej CME w Chicago sięga około 85 mld USD. Terminowe kontrakty walutowe oferuje także szereg innych giełd.
Zazwyczaj ceny spot dla walut podlegają rozliczeniu w czasie T+2. Oznacza to, że niezamknięte transakcje rozliczane są w ciągu dwóch dni roboczych. Kontrakty futures mają zazwyczaj 3-miesięczną zapadalność i rozliczane są kwartalnie, zwykle w marcu, w czerwcu, we wrześniu i w grudniu. Dlatego też często ceny futures wydają się różnić od cen spot. W rzeczywistości istnieje pomiędzy nimi prawie 100% korelacja. Rynek walutowy jest zbyt prężny, aby nie dokonywać arbitrażu jakichkolwiek występujących różnic cenowych. Cena futures obejmuje kursy forward par walutowych.
Na ogół ceny futures notowane są w dolarach USA w stosunku do danej waluty – inaczej mówiąc cena futures to odwrócona cena spot plus wysokość odsetek do terminu zapadalności. Nie jest to aż tak bardzo skomplikowane, jakby się wydawało.
Wybór miejsca dokonywania transakcji jest sprawą indywidualnych preferencji i zarówno rynek OTC, jak i rynki futures mają swoje zalety. Jednakże rynek pozagiełdowy jest bardziej elastyczny i dokonywanie transakcji jest na nim tańsze.
Zalety inwestowania na rynku walutowym
Rynek całodobowy
FOREX to rynek globalny, który nigdy nie śpi. Funkcjonuje on całodobowo przez prawie 7 dni w tygodniu. Największa aktywność występuje od momentu otwarcia rynku nowozelandzkiego w poniedziałek rano, kiedy w Europie jest jeszcze niedzielny wieczór, do momentu zamknięcia rynku amerykańskiego w piątek wieczorem.
Płynność
Rynek FOREX jest ogromny i ciągle rośnie. Wielkość dziennych obrotów przekracza obecnie 3,2 biliona USD. Dzięki rozwojowi technologii rynek tenstał się dostępny praktycznie dla wszystkich, co przyciągnęło ogromną liczbę indywidualnych inwestorów.
Dźwignia
Rentowność transakcji na rynku walutowym jest na ogół wyższa, niż na rynku kapitałowym, ponieważ jest on bardziej płynny – prawie zawsze na rynku FOREX występuje jakaś cena – i generalnie bardziej stabilny.
Wąskie spready
Spready, czyli różnice pomiędzy cenami kupna i sprzedaży, są na rynku walutowym minimalne. Wystarczy porównać 2-punktową cenę pary walutowej EUR/USD z najbardziej nawet aktywną i płynną emisją akcji. Ponadto, ceny FOREX dotyczą zazwyczaj znacznie większych wolumenów niż w przypadku akcji. Spread to ukryty, „wewnętrzny” koszt dokonywania transakcji i w przypadku transakcji walutowych jest on minimalny. Dzięki rozwojowi technologii owe bardzo niskie ceny są dostępne praktycznie dla wszystkich.
Brak prowizji i niskie koszty transakcyjne
Od większości pozagiełdowych transakcji walutowych nie pobiera się prowizji, a przy tak wąskich spreadach koszty wewnętrzne transakcji są znacznie niższe niż w przypadku innych aktywów, np. akcji.
Potencjalne zyski niezależnie od kierunku rozwoju rynku
Na rynku FOREX panują zasady czysto rynkowe. Ceny mogą z równą łatwością rosnąć, jak i spadać. Jeżeli gracz uważa, że est aluta ulegnie deprecjacji, bardzo rzadko występują jakiekolwiek ograniczenia dotyczące jej sprzedaży, chociaż jeśli pozycja trzymana jest dłużej niż jeden dzień należy uwzględnić tzw. Cost of est , czyli koszt przechowania. W transakcjach walutowych zawsze istnieje możliwość osiągnięcia zysku, niezależnie od tego, czy gracz kupuje czy sprzedaje oraz niezależnie od kierunku rozwoju rynku.
Równy dostęp do informacji rynkowej
Pomimo wprowadzenia regulacji dotyczących stosowania zasad najlepszej możliwej realizacji zlecenia w Europie i w USA, niewiele osób zaprzeczy, że profesjonalni gracze i analitycy na rynku kapitałowym mają znaczną przewagę konkurencyjną nad inwestoramiindywidualnymi. Na rynku FOREX wielkie banki posiadają przewagę chyba tylko pod względem informacji na temat wielkości przepływów. FOREX jako taki jest rynkiem demokratycznym, gdzie praktycznie wszyscy mają dostęp do tych samych informacji na temat ruchów na rynku.
